การปฏิรูปการศึกษาในรอบที่ 2

จุดเน้นคุณภาพผู้เรียน จุดเปลี่ยนการปฏิรูปการศึกษาไทย
ชลอ เอี่ยมสอาด

จุดเน้นคุณภาพผู้เรียน จุดเปลี่ยนการปฏิรูปการศึกษาไทย
มีจุดเน้น 3 เรื่อง คือ
1.การปรับปรุงหลักสูตรวิธีการสอนและวิธีการประเมินผล
2.การสอนภาษาอังกฤษเพื่อนำไปสู่ความเป็นสากล และ
3.ความเป็นพลเมือง และให้มีการนำเทคโนโลยีทางการศึกษาเข้ามาช่วยในการพัฒนาคุณภาพการเรียนการสอน และการเรียนวิชาภาษาอังกฤษเป็นพิเศษ
การปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สอง (พ.ศ.๒๕๕๑-๒๕๖๑) มุ่งเน้นให้เกิดการเปลี่ยนแปลงใน ๔ ใหม่ ได้แก่
การพัฒนาคุณภาพคนไทยยุคใหม่
ครูยุคใหม่
สถานศึกษาและแหล่งเรียนรู้ใหม่
ระบบบริหารจัดการใหม่
มุ่งหวังพัฒนาผู้เรียนให้เป็นคนเก่ง คนดี และมีความสุข เป็นคุณภาพของเด็กไทยในอนาคต เป็นผู้ที่มีความสามารถ คิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็น ก้าวไกลสู่สากล และมีความเป็นพลเมืองที่สมบูรณ์
การพัฒนาคุณภาพผู้เรียน ต้องอาศัยการดำเนินการพัฒนาในกระบวนการต่างๆ ที่เชื่อมโยงกันทั้งกระบวนการด้านหลักสูตร การจัดการเรียนรู้ การวัดและการประเมินผล จากการติดตามและการประเมินผลหลักสูตรการใช้หลักสูตรพบว่า มีจุดอ่อนบางประการที่ต้องปรับปรุง เพื่อนำไปพัฒนาผู้เรียน ทั้งในด้านความสามารถ ทักษะ และคุณลักษณะที่พึงประสงค์ การกำหนดจุดเน้นการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนครั้งนี้ จึงเป็นแนวทางการชี้แจงให้ครู ผู้บริหาร ตลอดจนผู้ปกครอง ประชาชน เกิดความเข้าใจและมีส่วนในการพัฒนาผู้เรียนร่วมกัน จุดเน้นที่กำหนดครั้งนี้มีความสอดคล้องกับการพัฒนาผู้เรียนในแต่ละช่วงวัย เนื่องจากการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานครอบคลุมตั้งแต่ระดับปฐมวัยถึงระดับมัธยมศึกษาปีที่ ๖ ซึ่งผู้เรียนมีระดับพัฒนาการที่แตกต่างกัน และที่สำคัญที่สุดคือ ต้องขับเคลื่อนการเรียนรู้นั้นให้สอดคล้องต่อเนื่องกัน ตั้งแต่ระดับปฐมวัย ระดับการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ระดับอาชีวศึกษา และระดับอุดมศึกษา เพื่อขับเคลื่อนการสร้างความเป็นพลเมืองที่มีความสามารถเท่าทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกได้
ด้านคุณลักษณะของผู้เรียนมีการกำหนดจุดเน้นเพื่อให้นักเรียนทุกคนมีคุณลักษณะของการเป็นพลเมืองที่รักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ตามหลักสูตรแกนกลาง การจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. ๒๕๕๑ และมีคุณลักษณะนิสัยตามพัฒนาการแต่ละช่วงวัย ได้แก่ ใฝ่ดี ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง มุ่งมั่นในการศึกษาและการทำงาน การนำจุดเน้นดังกล่าวไปสู่การปฏิบัติ ต้องมีแนวทางการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน โดยการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับความถนัด ความสนใจ และศักยภาพของผู้เรียน โรงเรียนต้องมีการจัดโครงสร้างเวลาเรียนที่ชัดเจน จัดกิจกรรมนอกห้องเรียนที่เน้นการปฏิบัติไม่น้อยกว่าร้อยละ ๓๐ ของเวลาเรียน และมีการใช้สื่อเทคโนโลยีที่หลากหลาย การแสวงหาความร่วมมือกับชุมชนและแหล่งเรียนรู้ต่างๆ รวมถึงภูมิปัญญาท้องถิ่น มาร่วมในการจัดการเรียนรู้
จุดเน้นการพัฒนาผู้เรียนคือ คุณภาพในตัวผู้เรียนที่มีความครอบคลุมในด้านความสามารถและทักษะ ตลอดจนคุณลักษณะที่จะช่วยเสริมให้ผู้เรียนมีคุณภาพบรรลุตามเป้าหมายของหลักสูตร ซึ่งกำหนดไว้ ดังนี้
1. ความสามารถและทักษะของผู้เรียน
• ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 –3มีความสามารถอ่านออก เขียนได้ คิดเลขเป็น มีทักษะการคิดขั้นพื้นฐาน ทักษะชีวิต และทักษะการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์ตามช่วงวัย
• ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 –6มีความสามารถอ่านคล่อง เขียนคล่อง คิดเลขคล่อง มีทักษะการคิดขั้นพื้นฐาน ทักษะชีวิต และทักษะการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์ตามช่วงวัย
• ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 –3มีความสามารถในการแสวงหาความรู้ด้วยตนเอง ความสามารถในการใช้เทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ มีทักษะการคิดขั้นสูง ทักษะชีวิต และทักษะการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์ตามช่วงวัย
• ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 –6มีความสามารถในการแสวงหาความรู้เพื่อการแก้ปัญหา ความสามารถในการใช้เทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ ความสามารถใน การใช้ภาษาต่างประเทศ (ภาษาอังกฤษ) มีทักษะการคิดขั้นสูง ทักษะชีวิต และทักษะการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์ตามช่วงวัย
2. คุณลักษณะ
มุ่งเน้นให้ผู้เรียนทุกระดับชั้นมีความเป็นพลเมือง รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่างพอเพียง มุ่งมั่นในการทำงาน รักความเป็นไทย และมีจิตสาธารณะ ซึ่งเป็นคุณลักษณะที่กำหนดไว้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช2551 และมีคุณลักษณะที่ต้องเน้นเป็นการเฉพาะในแต่ละช่วงวัยและพัฒนาต่อเนื่องในทุกช่วงชั้นดังนี้
• ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 –3 เน้นความใฝ่ดี
• ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 –6 ใฝ่เรียนรู้
• ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 –3 อยู่อย่างพอเพียง
• ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 –6 มีความมุ่งมั่นในการศึกษา และการทำงาน
สพฐ. ได้กำหนดยุทธศาสตร์ในการขับเคลื่อนหลักสูตร การจัดการเรียนรู้ การวัดและประเมินผล โดยมีจุดเน้นการพัฒนาผู้เรียนเป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนผ่านยุทธศาสตร์ 4 ยุทธศาสตร์ ดังนี้
• ยุทธศาสตร์ที่ 1 เพิ่มขีดความสามารในการเรียนรู้
• ยุทธศาสตร์ที่ 2 กระตุ้น เร่งรัด การนำจุดเน้นสู่การปฏิบัติ
• ยุทธศาสตร์ที่ 3 สร้างความพร้อมให้ครู บุคลากรทางการศึกษา ผู้ปกครอง ชุมชน
• ยุทธศาสตร์ที่ 4 สร้างความเข้มแข็งการกำกับ ติดตามการพัฒนาผู้เรียน
เป้าหมายการพัฒนาคุณภาพตามจุดเน้น
นักเรียนทุกคนมีความสามารถ ทักษะ และคุณลักษณะตามจุดเน้นแต่ละช่วงวัย
ตัวชี้วัดความสำเร็จ
1. ร้อยละของผู้เรียนในระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานที่มีคุณภาพตามจุดเน้น
2. ระดับความสำเร็จของการนำจุดเน้นในการพัฒนาผู้เรียนสู่การปฏิบัติ
3. ระดับความสำเร็จของสถานศึกษาที่จัดการเรียนรู้ได้สำเร็จตามจุดเน้น
4. ระดับความสำเร็จของเขตพื้นที่การศึกษาในการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนได้ตามจุดเน้น
บทบาทของสถานศึกษาเพื่อการขับเคลื่อนจุดเน้นสู่การพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
1. จัดทำฐานข้อมูลผู้เรียน โรงเรียนตามจุดเน้น
2. ศึกษาบริบทใน/นอกโรงเรียนเพื่อจัดทำแหล่งเรียนรู้ (สถานที่/บุคคล)
3. ปรับ/ออกแบบตารางเรียน จัดการเรียนการสอนให้เอื้อต่อการพัฒนาผู้เรียนตามจุดเน้น
4. ให้ความสำคัญการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน
5. จัดทำรายงานความก้าวหน้าของผู้เรียนตามจุดเน้น
ตัวชี้วัดภาพความสำเร็จระดับโรงเรียนของจุดเน้นการพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
ระยะที่ 1 เริ่มต้นค้นวิเคราะห์ (ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2553)
• มีข้อมูลผู้เรียนรายบุคคล ครบถ้วน พร้อมใช้
• มีแผนพัฒนาผู้เรียนตามจุดเน้นที่ชัดเจน ปฏิบัติได้
• มีฐานข้อมูลแหล่งเรียนรู้ทั้งในและนอกห้องเรียนเพียงพอ
• มีตารางเรียนที่ยืดหยุ่นตามจุดเน้น
• มีกิจกรรมการเรียนรู้ทั้งในและนอห้องเรียน โดยมีกิจกรรมการเรียนรู้นอกห้องเรียนไม่น้อยกว่าร้อยละ 30 ของเวลาเรียน
• มีเครื่องมือวัดและประเมินผลที่หลากหลาย ครอบคลุมตามจุดเน้น
ระยะที่ 2 บ่มเพาะประสบการณ์ (ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2554)
• ผู้เรียนได้สำรวจ สืบค้นทำโครงงาน โครงการจากแหล่งเรียนรู้ทั้งในและนอกห้องเรียน
• ครูใช้แหล่งเรียนรู้ทั้งในและนอกห้องเรียนอย่างคุ้มค่า
• จัดบรรยากาศให้เอื้อต่อการเรียนรู้ทั้งในและนอกห้องเรียน
• ชุมชนเข้าใจ ร่วมมือ สนับสนุนกิจกรรมการเรียนรู้
• ครูพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้/สื่อ อย่างมีประสิทธิภาพ
• มีการนำผลการพัฒนาผู้เรียนตามจุดเน้นมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ระยะที่ 3 สานต่อองค์ความรู้ (ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2554)
• มีการนำผลการแลกเปลี่ยนเรียนรู้มาใช้ในการปรับปรุงกิจกรรมการพัฒนาผู้เรียน
• มีผลการวิจัยและพัฒนาคุณภาพผู้เรียนอย่างต่อเนื่อง
• มีรายงานผลความก้าวหน้าในการพัฒนาผู้เรียน
• มีการสร้างเครือข่าย/แลกเปลี่ยนเรียนรู้
ระยะที่ 4 นำสู่วิถีคุณภาพ (ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2555)
• มีนวัตกรรมการบริหารเพื่อพัฒนาผู้เรียนตามจุดเน้น
• มีนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ตามจุดเน้น
• มีเครื่องมือวัด/ประเมินผลการพัฒนาผู้เรียนที่มีคุณภาพ
• มีการเผยแพร่การวิจัยและผลการพัฒนาผู้เรียน
ระยะที่ 5 มีวัฒนธรรมการเรียนรู้ใหม่ (ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2555)
• ผู้เรียนเรียนรู้อย่างมีความสุข มีความสามารถ ทักษะ และคุณลักษณะตามจุดเน้น
• มีวัฒนธรรมการเรียนรู้ใหม่
• ครูเป็นครูมืออาชีพ
• โรงเรียนมีการจัดการความรู้
• มีเครือข่ายร่วมพัฒนาที่เข้มแข็ง
• สาธารณชนยอมรับ และมีความพึงพอใจ
สถานศึกษาจะต้องจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยใช้แนวทางต่อไปนี้เป็นตัวอย่างเพื่อไปจัดทำแผนพัฒนาคุณภาพผู้เรียนเป็นของโรงเรียนเองทั้ง 5 ระยะ
ตัวอย่างวิธีการ/กิจกรรมของสถานศึกษาเพื่อพัฒนาให้ผู้เรียนเกิดคุณภาพตามจุดเน้น
ตัวชี้วัดภาพความสำเร็จระดับโรงเรียน วิธีการ/กิจกรรม
ระยะที่ 1เริ่มต้นคิดวิเคราะห์
1. มีข้อมูลผู้เรียนรายบุคคลครบถ้วน พร้อมใช้
2. มีแผนพัฒนาผู้เรียนตามจุดเน้นที่ชัดเจน ปฏิบัติได้
3. มีฐานข้อมูลแหล่งเรียนรู้ทั้งในและนอกห้องเรียนเพียงพอ
4. มีตารางเรียนที่ยืดหยุ่นตามจุดเน้น
5. มีกิจกรรมการเรียนรู้ทั้งในและนอกห้องเรียน โดยมีกิจกรรมการเรียนรู้นอกห้องเรียนไม่น้อยกว่าร้อยละ 30 ของเวลาเรียน
6) มีเครื่องมือวัดและประเมินผลที่หลากหลาย ครอบคลุมตามจุดเน้น 1) ประชุมครู/บุคลากรทางการศึกษา กรรมการสถานศึกษา แบ่งหน้าที่รับผิดชอบ
2) ทำแผนปฏิบัติการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนตามจุดเน้น
3) จัดทำข้อมูลนักเรียนเป็นรายบุคคล ข้อมูลแหล่งเรียนรู้ทั้งในและนอกห้องเรียน
4) จัดทำตารางเรียนที่ยืดหยุ่นตามจุดเน้น
5) ออกแบบหน่วยการเรียนรู้ จัดทำแผนการจัดการเรียนรู้โดยมีกิจกรรมการเรียนรู้
นอกห้องเรียนไม่น้อยกว่าร้อยละ 30
6) จัดทำเครื่องมือวัดและประเมินผลครอบคลุมตามจุดเน้น
ระยะที่ 2 บ่มเพาะประสบการณ์ (ภาคเรียนที่ 1/2554)
1. ผู้เรียนได้สำรวจ สืบค้น ทำโครงงาน โครงการ จากแหล่งเรียนรู้ทั้งในและนอกห้องเรียน
2. ครูใช้แหล่งเรียนรู้ทั้งในและนอกห้องเรียนอย่างคุ้มค่า
3. จัดบรรยากาศให้เอื้อต่อการเรียนรู้ทั้งในและนอกห้องเรียน
4. ชุมชนเข้าใจ ร่วมมือ สนับสนุนกิจกรรมการเรียนรู้
5. ครูพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้/สื่อ อย่างมีประสิทธิภาพ
มีการนำผลการพัฒนาผู้เรียนตามจุดเน้นมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ 1) ครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยให้ผู้เรียนสำรวจสืบค้น ทำโครงงาน โครงการ จาก
แหล่งเรียนรู้ทั้งในและนอกห้องเรียน
2) โรงเรียนจัดสภาพแวดล้อมทั้งในและนอกห้องเรียน ห้องปฏิบัติการ ห้องสืบค้น
ที่เอื้อต่อการจัดการเรียนรู้
3) ประชุมชี้แจงสร้างความตระหนักให้กรรมการสถานศึกษา ผู้ปกครอง ชุมชน
เข้ามามีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
ตัวชี้วัดภาพความสำเร็จระดับโรงเรียน วิธีการ/กิจกรรม
4) ประชุมปฏิบัติการครูผู้สอนในการจัดการเรียนรู้ การสร้างสื่อ นวัตกรรม
การออกแบบการจัดการเรียนรู้ การวัดประเมินผล ให้สอดคล้องกับจุดเน้น
5) ครูจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามจุดเน้น
6) นิเทศภายใน โดยผู้บริหาร/ครูวิชาการ
7) จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ระยะที่ 3 สานต่อองค์ความรู้ (ภาคเรียนที่ 2/2554)
1. มีการนำผลการแลกเปลี่ยนเรียนรู้มาใช้ในการปรับปรุงกิจกรรมการพัฒนาผู้เรียน
2. มีผลการวิจัยและพัฒนาคุณภาพผู้เรียนอย่างต่อเนื่อง
3. มีรายงานผลความก้าวหน้าในการพัฒนาผู้เรียน
มีการสร้างเครือข่าย/แลกเปลี่ยนเรียนรู้ 1) ประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผลการดำเนินงานตามจุดเน้นเพื่อปรับปรุงพัฒนา
กิจกรรมตามจุดเน้น
2) นำผลการจัดการเรียนการสอน ผลการวิจัย มาวางแผนพัฒนาจัดกิจกรรม
การเรียนรู้ตามกลุ่มเป้าหมาย
3) จัดทำรายงานการพัฒนาผู้เรียนแต่ละกลุ่มเป้าหมาย
4) สร้างเครือข่ายในโรงเรียน / ระหว่างโรงเรียน
5) จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ระยะที่ 4 นำสู่วิถีคุณภาพ (ภาคเรียนที่ 1/2555)
1. มีนวัตกรรมการบริหารเพื่อพัฒนาผู้เรียนตามจุดเน้น
2. มีนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ตามจุดเน้น
3. มีเครื่องมือวัดและประเมินผลการพัฒนาผู้เรียนที่มีคุณภาพ
4) มีการเผยแพร่การวิจัยและผลการพัฒนาผู้เรียน 1) สถานศึกษาวิจัยและพัฒนาต่อยอดนวัตกรรมการบริหารเพื่อพัฒนาผู้เรียนตาม
จุดเน้น
2) ครูผู้สอนวิจัยและพัฒนาต่อยอดนวัตกรรมการเรียนรู้ เครื่องมือวัดประเมินผล
การพัฒนาตามจุดเน้น
ตัวชี้วัดภาพความสำเร็จระดับโรงเรียน วิธีการ/กิจกรรม
3) เผยแพร่ผลการวิจัย ผลการพัฒนาผู้เรียน หลากหลายช่องทาง
ระยะที่ 5 มีวัฒนธรรมการเรียนรู้ใหม่ (ภาคเรียนที่ 2/2555)
1. ผู้เรียนเรียนรู้อย่างมีความสุข มีความสามารถ ทักษะ และคุณลักษณะตามจุดเน้น
2. มีวัฒนธรรมการเรียนรู้ใหม่
3. ครูเป็นครูมืออาชีพ
4. โรงเรียนมีการจัดการความรู้
5. มีเครือข่ายร่วมพัฒนาที่เข้มแข็ง สาธารณชนยอมรับและมีความพึงพอใจ 1) วัดและประเมินผล ด้านความรู้ ทักษะ คุณลักษณะตามจุดเน้นโดยใช้เครื่องมือ
ที่สอดคล้องและหลากหลาย
2) นิเทศ ติดตาม การจัดการเรียนการสอนของครู
3) ประกวดครูต้นแบบสอนทักษะการคิด อ่านออก เขียนได้ คิดเลขเป็นพร้อมทั้งมี
การสร้างเครือข่าย
4) จัดกิจกรรม Open house
5) สอบถามความพึงพอใจ ผู้ที่เกี่ยวข้อง ผู้ปกครอง ในการจัดกิจกรรมตามจุดเน้น
การพัฒนาคุณภาพผู้เรียน
ชลอ เอี่ยมสอาด
หัวหน้ากลุ่มงานส่งเสริมพัฒนาสื่อนวัตกรรมและเทคโนโลยีทางการศึกาษา
สำนังานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐม เขต 2

About enpt2

กลุ่มนิเทศติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครปฐมเขต2 ที่ว่าการอำเภอนครชัยศรี ตำบลนครชัยศรี อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม 73120
This entry was posted in Uncategorized and tagged . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s